Er wordt de laatste tijd veel gesproken over nieuwe vormen van gemeente-zijn. Immers de kerken lopen leeg en zijn onvoldoende in staat om de verschillende sociale groepen in Nederland op een relevante manier met het evangelie te bereiken. Veel mensen verlangen naar echtheid en zinvolle relaties. In februari 1998 werd op de jaarlijkse conferentie van DAWN Europe in Zwitserland uitgebreid gesproken over celkerken en huiskerken. (DAWN staat voor Discipling A Whole Nation en is een internationale beweging die het stichten van nieuwe gemeenten stimuleert.) Ook op de profetische conferentie van Kana is nagedacht over de kwestie van de ‘nieuwe wijnzakken’. Immers elke beweging van God heeft vormen nodig die optimaal faciliteren wat Hij wil doen. In deze bijdrage zet ik naar aanleiding van Wolfgang Simson's boek 'Huizen, die de wereld veranderen' de voordelen van celkerken en huiskerken ten opzichte van congregationele gemeenten (de vorm van gemeente-zijn zoals wij die kennen) op een rijtje.

1. DE CONGREGATIONELE GEMEENTE

Een congregationele gemeente onderscheidt zich door:
1. een kerkgebouw;
2. een speciale kerkdag (zondag);
3. professioneel/beroepsmatig leiderschap (priester, predikant, voorganger);
4. een speciale dienst met een ceremonieel karakter;
5. een manier om zichzelf financieel te onderhouden (tienden, offers).

De meeste kerken en gemeenten in Nederland hebben deze opzet.
Maar... deze vorm komen we in het Nieuwe Testament niet tegen! Congregationele gemeenten zijn in de tijd van Constantijn de Grote (4e eeuw na Christus) geintroduceerd en de norm geworden en lijken qua model erg op de Joodse synagoges. De gemeenten in het Nieuwe Testament waren echter huiskerken (of celkerken zo je wilt).

2. DE VERSCHILLEN

De congregationele kerk zoals we die kennen en de Nieuwtestamentische kerk verschillen sterk van elkaar:

Kenmerk	Congregationeel	NT huiskerk
Plaats van samenkomst	Het kerkgebouw	De huizen van de gelovigen
Hoofdfunctionarissen	Herders, leraars, evangelisten	Apostelen, profeten, oudsten
Financien	Tienden en offers	Alles delen
Levensstijl	Individueel	Gemeenschap
Evangelisatie	Acties, programma's, specialisten	Relaties, op natuurlijke wijze discipelen van mensen
Gerichtheid	Mensen in de kerk krijgen	De kerk in de huizen van de gelovigen krijgen
Omvang	Grote, onpersoonlijke groepen	Kleine, intieme groepen
Stijl van onderwijs	Statisch, de preek staat centraal	Kinetisch, interactief groepsgesprek
Belangrijkste taak van de voorganger	Het kerkprogramma leiden, preken, huisbezoek, etc.	Elke gelovige toerusten voor zijn/haar bediening
Centrum	Zondagse samenkomst in religieus gebouw	De gewone huizen van de gelovigen
Sleutelwoord	Word lid!	Ga heen en maak discipelen!
Bediening	Gerichtheid op kansel en podium	Gerichtheid op persoonlijke toerusting van de gelovigen
Zending	Uitzenden van gespecialiseerde zendelingen	Gemeente zendt zichzelf als vermenigvuldigbare    eenheid

Deze lijst kan vast nog verder worden aangevuld.
 

3. VOORDELEN VAN CELKERKEN/HUISKERKEN

Het is belangrijk dat we ons realiseren dat huiskerken/celkerken een aantal belangrijke voordelen hebben boven congregationele gemeenten. Deze voordelen zijn:

1. Vermenigvuldigend discipelschap.
Leden van een celkerk helpen elkaar om 'doeners van het Woord' te zijn. Discipelschap vindt in de celkerk op een natuurlijke wijze plaats. Bovendien is de celkerk - in tegenstelling tot de congregationele gemeente - erop gericht om zich te vermenigvuldigen.

2. Een structuur die bestand is tegen vervolging.
Celkerken zijn klein en flexibel en daardoor beter bestand tegen vervolging. Denk aan de huiskerken in China.

3. Vrij van kerkgroei-barrieres.
Celkerken functioneren als een organisme (in plaats van een organisatie, zoals veel congregationele kerken) en hebben een veel groter groeipotentieel. Onderzoeken hebben uitgewezen dat het groeipercentage exponentieel toeneemt naarmate de kerk KLEINER wordt. Veel kleine kerken zijn dus effectiever in het bereiken van mensen dan enkele grote kerken. Een celkerk heeft idealiter minimaal 3 en maximaal 20 leden. Zodra de 20-grens in zicht komt, splitst de cel zich op.

4. Meer mensen worden efficient ingezet.
In congregationele gemeenten wordt, door de programmatische opzet en de verminderde betrokkenheid, 80 procent van het werk door 20 procent van de mensen gedaan. In celkerken kan elk lid gemakkelijk en natuurlijk worden ingezet, waardoor de algehele kwaliteit en het welzijn van de gemeente omhoog gaat.

5. Breekt het pastorale zorg-dilemma.
Hoe groter de kerken, hoe lager de kwaliteit van de pastorale zorg. Voorgangers weten dit uit ervaring. Celkerken hebben dit probleem niet.

6. Voorziet in een plek voor levensverandering en rekenschap.
Congregationele kerken zijn nauwelijks in staat de waarden en levensstijl van hun leden te veranderen. Celkerken zijn hier als kleine, op elkaar betrokken groepen veel effectiever in.

7. Het huis is een effectieve plaats voor nieuwe christenen.
Een huiskamer waar mensen op een natuurlijke wijze met elkaar omgaan is veel laagdrempeliger dan een kerkgebouw waar een liturgie wordt afgedraaid. Het doel van een celkerk is niet mensen in de kerk te krijgen (naar binnen gericht), maar de kerk bij de mensen te krijgen (naar buiten gericht).

8. Lost de leiderschapscrisis op.
De taken in een congregationele kerk vragen (vanwege de grotere groep mensen) veel meer leiderschapscapaciteiten dan het laten functioneren van een celkerk. Een celkerk wordt geleid door een oudere/rijpe/geestelijk volwassen christen, die functioneert als een geestelijke vader of moeder. Celkerken worden gecoached door mensen die in de vijf-voudige bediening functioneren. De celkerk biedt bovendien een veiliger omgeving voor leden om in hun gaven te leren functioneren.

9. Overwint de scheiding tussen geestelijken en leken.
Nergens in het NT vinden we voorgangers die gemeenten leiden. Het congregationele model versterkt deze scheiding van verantwoordelijkheden, terwijl in celkerken het priesterschap van alle gelovigen optimaal kan functioneren.

10. Het is meer bijbels.
Niet de traditie, maar Gods Woord zet ons vrij. Celkerken zijn eenvoudigweg meer bijbels dan congregationele gemeenten.
 
 
 
 
 

11. Het is veel goedkoper.
Een congregationele kerk kun je definieren als: stuk grond + gebouw + voorganger + salaris + programma's. Een celkerk als: mensen + gewone huizen + geloof + gemeenschappelijk leven. Een celkerk is dus veel goedkoper, waardoor meer geld vrijkomt voor intergemeentelijke bedieningen, wereldzending en zorg voor de armen.

12. Het doet de stadskerk herleven.
De kerk in het NT werd gekenmerkt door de plaats van samenkomst (bijv. de gemeente bij Nympha aan huis), niet door denominatie. Daarnaast wordt gesproken over de stadskerk (bijv. de gemeente in Laodicea). Celkerken ontlenen hun 'identiteit' meer aan hun stad of dorp (wat heel bijbels is) dan aan een denominatie (theologische opvattingen).

Let op: huiskerken of celkerken zijn niet hetzelfde als gemeentekringen of huiskringen.
De eerste functioneren echt volop als (zelfstandige) gemeente en hebben hooguit een of tweemaal per maand een 'celebration' samen met andere huiskerken. De tweede vormen onderdeel van het 'programma' van congregationele gemeenten, waarbij in de praktijk de zondagsdienst en het kerkgebouw toch centraal staan.

Wie zich meer wil verdiepen in celkerken:
Bill Beckham, schrijver van het boek 'The Second Reformation: Reshaping the Church for the 21st Century'.
Hij heeft wereldwijd een grote impuls gegeven aan de ontwikkeling van celgemeenten. Meer informatie bij
Peter Hays, tel. 072-5321268 of e-mail: Peter_Hays@compuserve.com.,  website: http://www.geocities.com/athens/acropolis/4442.
 

Bron: Joel News                                                     Terug